Matka Boża Bolesna
Główka25 orkiestra przed Bazyliką
SANKTUARIUM MATKI BOŻEJ LICHEŃSKIEJ
BOLESNEJ KRÓLOWEJ POLSKI


 

Sanktuarium
 

Lekcje muzealne

Jak zainteresować dzieci i młodzież historią? Jak w niekonwencjonalny sposób wprowadzić ich w fascynujący świat zamierzchłych czasów, faktów i dat? Jak rozbudzić w nich chęć poznania losów swojego kraju? Rozwiązaniem może być lekcja muzealna.

Historia jest bardzo obszernym i trudnym przedmiotem. Jej przyswojenie wymaga od uczniów dużo chęci oraz zaangażowania. Nie każdy się nią interesuje. Nie każdemu uczniowi jej nauka przychodzi z łatwością. Lekcja muzealna to wyjście poza tradycyjne ramy szkolnego nauczania. Wchodząc do muzeum dzięki odrobinie wyobraźni, uczniowie mogą przenieść się w samo serce historii. Taka forma przekazu rozbudza ich naturalną ciekawość, a zdobyta wiedza zapada w pamięci na długo.

Udział w lekcji muzealnej ma szereg zalet, m.in.:
• uzupełnia zdobytą w szkole wiedzę,
• powtarza i utrwala przyswojony wcześniej materiał,
• wyrabia umiejętność korzystania z nowego źródła wiedzy,
• pokazuje, że zabytki kultury stanowią cenne źródło historyczne,
• uczy właściwego stosunku do zabytków kultury i historii,
• rozwija umiejętność kojarzenia znanych faktów z nowo poznanymi elementami,
• wyrabia nawyk celowego odwiedzania muzeum,
• rozbudza indywidualne zainteresowania,
• wzbogaca słownictwo,
• wyjaśnia wiele historycznych pojęć,
• pokazuje, że historia to wspaniała przygoda, a muzeum to nie tylko stare, zakurzone przedmioty.

Kto może wziąć udział?
Lekcje muzealne skierowane są do dzieci wszystkich klas szkół podstawowych oraz młodzieży ze szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych.
Klasa biorąca udział w zajęciach nie może liczyć więcej niż 20 osób. W przypadku większej liczby uczniów konieczny jest podział na grupy.

Dodatkowe zajęcia edukacyjne
Klasa podzielona na grupy nie odbywa lekcji muzealnych jednocześnie. Kiedy jedna z grup bierze udział w zajęciach, druga w tym czasie oczekuje na swoją kolej. Aby twórczo wykorzystać ten wolny czas zachęcamy do wzięcia udziału w organizowanych przez nas spotkaniach z pracownikami Centrum Pomocy Rodzinie i Osobom Uzależnionym. Zajęcia te mogą dotyczyć niebezpieczeństw czyhających na dzieci i młodzież we współczesnym świecie. Mogą poruszać temat dopalaczy i innych uzależnień, lub skupić się na przykład na agresji, stresie lub zmęczeniu. Opiekun klasy może zaproponować własny temat zajęć, dostosowując w ten sposób spotkanie indywidualnie do grupy. Udział w tych zajęciach jest bezpłatny.

Tematy lekcji

Muzeum od kuchni.
Zajęcia przeznaczone są dla klas odwiedzających muzeum po raz pierwszy. Uczniowie  dowiadują się, czym jest muzeum i kto w nim pracuje.
Poznają też znaczenia takich terminów, jak: zabytek, galeria, wystawa, dzieło sztuki.
Historia
Człowiek świętego imienia  - historia o Romualdzie Traugutcie.
Uczniowie zdobędą wiedzę dotyczącą powstania styczniowego 1863 r. Poznają postać dyktatora – Romualda Traugutta. Nauka będzie opierać się na  kontakcie z dokumentami historycznymi oraz osobistymi pamiątkami po Romualdzie Traugutcie. Na zajęciach zostaną wyjaśnione pojęcia: honor, odpowiedzialność, bohaterstwo. Dzięki poznaniu burzliwych wydarzeń 1863 r. uczniowie zastanowią się jaką rolę dla współczesnych ludzi odgrywa ojczyzna.
Błękitny generał. Historia o gen. Józefie Hallerze.
Uczniowie poznają trudne losy Polski z początków XX wieku. Dowiedzą się kogo nazywano „Błękitnym Generałem” oraz jaki wpływ miała ta postać na losy naszego kraju. Bogata kolekcja muzealna z tego okresu historycznego pomoże w utrwaleniu zdobytych wiadomości. Na zajęciach uczniowie będą  doskonalić umiejętność wysuwania wniosków i argumentowania.
Skarby muzealnej biblioteki. Dokumenty i listy królewskie.  
Czym są dokumenty królewskie? Jak wyglądała praca w kancelarii królewskiej? Biorąc udział w tej lekcji uczniowie przeniosą się w świat piśmiennictwa i kaligrafii. Poznają zasady odczytywania źródeł historycznych. Dowiedzą się jakie znaczenie w dokumentach królewskich odgrywały pieczęcie oraz w jaki sposób je wykonywano.
Jak się kiedyś ubierano? Opowieść o stroju szlacheckim.
Uczniowie poznają historię stroju szlacheckiego jako symbolu kultury polskiej. Zostaną im wyjaśnione pojęcia: delia, żupan, kontusz, pas kontuszowy. Poznają pochodzenie oraz funkcje poszczególnych części garderoby szlacheckiej. Na podstawie pokaźnej kolekcji pasów kontuszowych poznają znaczenie tych pasów w kulturze polskiej, ich pochodzenie, rodzaje, budowę, motywy dekoracyjne. Z lekcji wyniosą także informacje o życiu arystokracji.
Drogi do niepodległości. Walka Polaków o niepodległość od XVIII do XX w.
Komu zawdzięczamy to, że dzisiaj jesteśmy wolnym narodem? Uczniowie zdobędą wiadomości dotyczące konfederacji barskiej, Konstytucji 3 Maja, powstań: kościuszkowskiego,  listopadowego, styczniowego, Księstwa Warszawskiego, Wiosny Ludów, I wojny światowej, wojny z Rosją sowiecką, II wojny światowej oraz walki z komunizmem do 1989 r.
Polskie dzieci na tułaczych szlakach 1939-1950.
Uczestnicy zajęć dowiedzą się jak doszło do wybuchu II wojny światowej, jak  odbywały się deportacje Polaków do łagrów sowieckich. Na podstawie Kroniki Szkolnej klasy 3a Gimnazjum im. M. Kopernika w Bottisham uczniowie poznają trudne losy polskich dzieci w czasie II wojny światowej. Lekcja ta da świadectwo wielkiego patriotyzmu wśród najmłodszych Polaków.
Zaślubiny z morzem.
Jak wyglądało uroczyste przyłączenie wybrzeża morskiego do Polski? Jaki udział w tym wydarzeniu miał gen. Józef Haller? Na zajęciach zostanie omówiona historia zaślubin Polski z morzem. Odczytane będzie także przemówienie, które generał wygłosił w tym dniu. Na mapie uczniowie będą mogli zobaczyć jak zmieniał się dostęp Polski do morza na przestrzeni wieków.

Język polski
Od średniowiecznego rękopisu do Internetu. Książka na przestrzeni wieków.
Biblie: Jakuba Wujka, Leopolity, Brzeska, Statuty Jana Łaskiego, Żywot Św. Stanisława, ręcznie pisane hymny i psalmy, m.in. na podstawie tych eksponatów uczniowie będą poznawać historię książki. Dowiedzą się, kiedy wynaleziono druk, poznają etapy jego rozwoju. Zdobędą wiedzę na temat rękopisów średniowiecznych, inkunabułów oraz starodruków. Dostrzegą podobieństwa i różnice między książką rękopiśmienną i drukowaną. Będzie także okazja podjęcia próby czytania XVI wiecznych przekładów Biblii. Odbędzie się również dyskusja dotyczącą roli książki we współczesnym świecie oraz zalet i wad Internetu.
Ku pokrzepieniu serc – powieści historyczne Henryka Sienkiewicza.
Uczniowie poznają życie i twórczość jednego z największych polskich pisarzy. Dowiedzą się, że powieści Sienkiewicza miały nie tylko duże znaczenie literackie, ale również podtrzymywały jedność narodową, budowały uczucia patriotyczne. Lekcja opierać się będzie na fragmentach rękopisów dzieł autora, w tym Trylogii. Uczniowie będą mieli okazję odczytać rękopisy pisarza. Podejmą także próbę odniesienia omówionych wartości i idei do dnia dzisiejszego.
Biblia jako dzieło literackie.
Lekcja rozpocznie się od przedstawienia historii Pisma Świętego. Uczniowie zapoznają się z Biblią Leopolity, Biblią Radziwiłłowską, Biblią Jakuba Wujka oraz Biblią Tysiąclecia. Nauczą się postrzegać Pismo Święte jako źródło kultury europejskiej oraz wielkie dzieło literackie. Dostrzegą idee i wartości moralne jakie przekazuje nam Pismo Święte. Zapoznają się także z cechami stylu biblijnego oraz jej gatunkami literackimi.
Skarby muzealnej biblioteki. Polskie przekłady Pisma Świętego.
Uczniowie poznają historię powstawania Biblii. Zapoznają się z najważniejszymi polskimi przekładami Pisma Świętego. Uzyskają wiedzę dotyczącą zarówno pierwszych tłumaczeń Pisma Świętego, jak i tych współczesnych. Na podstawie Biblii Leopolity, Biblii Radziwiłłowskiej oraz Biblii Jakuba Wujka, które znajdują się w muzealnym księgozbiorze uczniowie nauczą się dostrzegać znaczenie Pisma Świętego w kulturze i historii Polski.
Skarby muzealnej biblioteki. Autografy i rękopisy znanych literatów.
W muzealnej kolekcji znajdują się rękopisy oraz autografy m.in. takich postaci jak: Jan Kochanowski, Maria Konopnicka, Zygmunt Krasicki, Kornel Makuszyński, Adam Mickiewicz, Cyprian Kamil Norwid, Eliza Orzeszkowa, Bolesław Prus, Henryk Sienkiewicz. Uczniowie poznają życie i twórczość wybranych pisarzy. Bezpośredni kontakt z rękopisami i autografami twórców nauczy  traktowania dokumentów jako ważne pamiątki w kulturalnym dorobku narodu polskiego.

Religia
Jaki to święty? Ikonografia świętych.
Uczniowie będą uczyć się jak właściwie odczytywać dzieła sztuki. Zostaną im wyjaśnione terminy związane z malarstwem. Na zajęciach dowiedzą się na jakie atrybuty zwracać uwagę, aby rozpoznać danego świętego.  Zostaną zachęceni do zapoznawania się z żywotami świętych , aby w przyszłości mogli poprawnie interpretować ich ikonografie.
Dzieje sprzętów liturgicznych.
Sztuka sakralna stanowi nieodłączny element życia religijnego. W przedmiotach liturgicznych widać odzwierciedlenie przemian jakie dokonują się w sztuce. Na lekcji uczniowie poznają m.in.: monstrancje, kielichy liturgiczne, ornaty. Porównane będą przedmioty liturgiczne zabytkowe oraz współczesne. Omówiony zostanie także stół ołtarzowy oraz poszczególne paramenty  liturgiczne.
Niebo na Ziemi –  prawosławna teologia ikony.
Lekcja rozpocznie się od wprowadzenia uczniów w historię prawosławia. Poznają oni historię teologii ikony i znaczenie malarstwa sakralnego na przestrzeni wieków. Dostrzegą związek między teologią a sztuką. Na podstawie obrazów z Muzeum uczniowie będą dokonywali analizy porównawczej ikony Matki Bożej z kościoła prawosławnego oraz obrazu Matki Bożej Niepokalanej. Dowiedzą się dlaczego ikony stanowią nierozerwalną część tradycji Kościoła Wschodniego.

Sztuka
Obrazy Bogurodzicy. Ikonografia maryjna.
W czasie lekcji uczniowie dowiedzą się jak zrodził się kult Matki Bożej. Zostaną im przedstawione obrazy z różnymi typami przedstawień Maryi z muzealnych zbiorów. Nauczą się odczytywać symboliczne i religijne treści zawarte w obrazach. Poznają także dogmaty dotyczące Najświętszej Maryi Panny, które miały wpływ na kształtowanie Jej wizerunków.
Jak wyglądał Chrystus?
Na podstawie kolekcji muzealnej uczniowie poznają historię obrazów przedstawiających Chrystusa. Dowiedzą się, czym inspirowali się artyści malujący Jego wizerunek. Uczestnicy lekcji poznają najważniejsze obrazy ukazujące postać  Jezusa. Z zajęć wyniosą także wiedzę jak poprawnie odczytywać symboliczne i religijne treści zawarte w obrazach.
Tajemnice warsztatu grafika. Drzeworyt, miedzioryt, akwaforta, litografia.
Uczniowie poznają techniki graficzne. Zostanie im przybliżona praca artysty grafika. W oparciu o prezentacje multimedialne, krok po kroku zobaczą jak powstają: drzeworyt, miedzioryt, akwaforta, litografia. W muzealnej kolekcji znajdują się grafiki wielkich artystów m.in. Jana Piotra Norblina, Michał Płońskiego, Władysława Skoczylasa, czy Stefano Della Belli. Na ich podstawie uczniowie będą mogli utrwalić zdobytą wiedzę oraz zrozumieć dzieła sztuki.
Kunszt dawnych rzemieślników. Figurki drewniane z kolonii hiszpańskich.
Uczniowie dowiedzą się jak pracowali dawni rzemieślnicy oraz ile czasu zajmowało im wykonanie jednej figurki. Zajęcia będą miały charakter rozmowy. Prowadzący będzie zadawał uczniom pytania, które pozwolą naprowadzić ich na właściwy trop rozumienia prezentowanych zabytków. Uczniowie nauczą się dostrzegać wartość dawnych wyrobów rzemieślniczych.
Od iluminacji do ilustracji. Książka jako dzieło sztuki.
Uczniowie poznają początki powstawania książki i etapy jej rozwoju. Dowiedzą się czym są rękopisy średniowieczne, inkunabuły oraz starodruki. Dlaczego zdobienia książek zawsze miały duże znaczenie. Poznają jak rozwijały się  dekoracje - od iluminacji, przez drzeworyty, miedzioryty, aż po współczesne ilustracje. Dyskusja na temat średniowiecznych rękopisów i współczesnej książki artystycznej pomoże w wyjaśnieniu pojęcia książka – dzieło sztuki.

Historia fotografii. Fotografia z okresu powstania styczniowego.

Uczeń dowie się czym jest fotografia oraz jakie były jej początki. Pozna różnice między współczesnym aparatem fotograficznym, a tym sprzed wieków. Przybliżona zostanie im historia powstania styczniowego. Zdobytą wiedzę utrwalą dzięki fotografiom z tego okresu historycznego. Na zdjęciach zobaczą m.in. dowódców powstania styczniowego, powstańców, portrety polityków. Uczniowie nauczą się postrzegać zdjęcia jako źródło informacji historycznych.
   Lekcja powstaje przy współpracy  
   z Centrum Kultury i Sztuki w Koninie

Tajemnice warsztatu malarza. Od szkicu do obrazu  – Jan Matejko, Henryk Siemiradzki.
Na zajęciach uczniowie poznają życiorys mistrzów malarstwa - Jana Matejki oraz Henryka Siemiradzkiego. Na podstawie szkiców tych artystów, zostanie omówiony warsztat malarski oraz techniki plastyczne. Dowiedzą się także jak powstaje obraz. Uczniowie nauczą się rozumieć i odczytywać dzieła sztuki.
Na ratunek zabytkom. O konserwacji dzieł sztuki.
Na zajęciach uczniowie dowiedzą się jak przebiegają prace konserwatorskie. Poznają także znaczenie zachowania dziedzictwa kulturowego dla przyszłych pokoleń. Dzięki licznej kolekcji muzealnej uczniowie będą mogli porównać zabytki przed i po konserwacji.

Wychowanie obywatelskie
Co to znaczy być patriotą?
Czym jest patriotyzm? Jak względem ojczyzny zachowywali się Polacy dawniej i dziś? Podczas dyskusji uczniowie podejmą próbę odpowiedzi na te pytania.
Chwila refleksji pomoże im w zastanowieniu się jakie znaczenie dla nich ma Polska.
Ocalić od zapomnienia – historie rodzinne.
Uczniowie dowiedzą się czym zajmuje się genealogia. Poznają metody gromadzenia informacji na temat swoich przodków. Dowiedzą się jak poszukiwać świadków i dokumentów historycznych wokół siebie. Nauczą się tworzyć drzewo genealogiczne.
Wychowanie wczoraj i dziś.
Na przykładzie akwareli Artura Grottgera „Szkoła szlachcica” zostaną omówione zasady dawnego wychowywania dzieci i młodzieży. Uczniowie dowiedzą się jak kształtowano charakter, wpajano zasady moralne i postawy obywatelskie. Uczestnicy zajęć spróbują odpowiedzieć na pytania: czym jest wychowanie? Jakimi sposobami i metodami należy wychowywać? Jakie czynniki kształtują człowieka?
Sarmatyzm, przeklęty spadek czy szlachetne dziedzictwo?  
Uczniowie dowiedzą się czym był sarmatyzm oraz jakie były jego źródła. Dowiedzą się także jak ustrój sarmacki przyczynił się do upadku I Rzeczpospolitej. Podczas lekcji odbędzie się także analiza współczesnej kultury polskiej  i jej obyczajów.


Jak długo trwa lekcja?

Czas trwania lekcji uzależniony jest od wybranego tematu. Najczęściej wynosi on od
45 min. do 1,5 godz. Lekcje odbywają się od wtorku do piątku, w godz. 10.00 – 16.00.

Dodatkowe zajęcia edukacyjne
Klasa podzielona na grupy nie odbywa lekcji muzealnych jednocześnie. Kiedy jedna z grup bierze udział w zajęciach, druga w tym czasie oczekuje na swoją kolej. Aby twórczo wykorzystać ten wolny czas zachęcamy do wzięcia udziału w organizowanych przez nas spotkaniach z pracownikami Centrum Pomocy Rodzinie i Osobom Uzależnionym. Zajęcia te mogą dotyczyć niebezpieczeństw czyhających na dzieci i młodzież we współczesnym świecie. Mogą poruszać temat dopalaczy i innych uzależnień, lub skupić się na przykład na agresji, stresie lub zmęczeniu. Opiekun klasy może zaproponować własny temat zajęć, dostosowując w ten sposób spotkanie indywidualnie do grupy. Udział w tych zajęciach jest bezpłatny.

W jaki sposób prowadzone są zajęcia?
Wszystkie zajęcia prowadzone są w oparciu o eksponaty muzealne, urządzenia multimedialne, projekcje filmowe. Uczniowie mają stały kontakt z osobą prowadzącą. Przyswojenie wiadomości ułatwiają gry edukacyjne, quizy, zajęcia plastyczne oraz praktyczne.
Jaka jest cena?
Opłata za jedną przeprowadzoną lekcję, bez względu na jej temat wynosi 70 zł.
Jeżeli klasa jest podzielona na grupy, wtedy należy zapłacić za lekcję przeprowadzoną w każdej z grup.

Informacje i zapisy
Muzeum im. ks. J. Jarzębowskiego
ul. Klasztorna 4, 62-563 Licheń Stary
tel. (+48) 63 270 86 35, fax (+48) 63 270 86 40
e-mail: muzeum@lichen.pl

• Przy zamawianiu prosimy o precyzyjne podanie:
tematu lekcji, terminu zajęć, liczebności grupy, adresu szkoły, nazwiska i numeru tel. nauczyciela
opiekującego się grupą.
• Lekcje należy zamawiać przynajmniej z dwutygodniowym wyprzedzeniem.
• Przyjazd należy telefonicznie potwierdzić na 2 dni przed terminem lekcji.
• W przypadku rezygnacji prosimy o jak najwcześniejszą informację.

Poprzednie zdjęcie
Następne zdjęcie
realizacja LM Internet  LM Internet